Pardus Corporate 2 x86-64 RootFS 0.42 hazır

Pardus'un Kurumsal 2 sürümünü temel alıp geliştirdiğimiz 64 bit sürümünün sadece geliştiricilerin kullanımına yönelik kök dosya sistemini paylaşmak istiyoruz[1]. Bu kök dosya sisteminde tüm system.base ve system.devel bileşenleri 64-bit derlenmiş bulunuyor. 64 bite uygun çekirdek ve geliştirme için mutlaka gereken vi ve subversion da bu kök dosya sisteminde mevcut. Daha fazlasını isterseniz 64 bit hazırladığımız paketler de şimdilik burada[4].

Bu kök dosya sistemini kullanabilmek için ayrı bir disk bölümüne veya sanal bir makineye kurmaya ihtiyacınız olacak. Sistemin şimdilik bir yükleyicisi (grub, lilo, vb.) olmadığından varolan bir yükleyicinin boot etmesine ihtiyacı var. Kullandığınız herhangi bir linux'un grub veya lilo'suna herhangi bir linux'u nasıl ekliyorsanız aynı şekilde bu kökdosya sistemini açtığınız bölümü de eklemeniz yeterli olacaktır.

Geleneksel hatırlatmaları yapmakta fayda var: bu kök sistemi bir deneme sürümüdür, yeni toolchain ile paket derlemekten başka bir amaç için uygun değildir. Bu paketleri herhangi bir Pardus üzerine kurmamanız gerekir (kursanız da çalışmazlar;)). Kullandığınız 32bit bir Pardus üzerinden bu kök sisteme chroot yapamazsınız (inatlaşmak için değil de uygun olanı bu değil diye yazıyorum).

/root dizini içine svn deposunun kök dosya sistemi hazırlandığındaki halini devel-x86_64 olarak koyduk. Sistem açıldığında bir svn up diyerek sadece aradaki farkları alıp paketlemeye başlayabilirsiniz. Belki başlamadan "PiSi paketlerini 64 bite taşırken neler yapılıyor" başlıklı yazımı[5] da okumak isteyebilirsiniz. Svn depomuz hakkında da bir yazı[6] var, okumadıysanız o da ilginizi çekebilir.

Kurulum için 64 bit işlemcili bilgisayarınızda şu adımları izlemek yeterli:

* Yeni kök sisteminin kurulacağı disk bölümünü hazırlayın. Belki [2] adresindeki Pardus 2008 RootFS duyurusundaki adımlara bakmak isteyebilirsiniz.

* pardus-corporate2-rootfs-0.42.tar.bz2 dosyasını bu dizine açın. Dosya açıldığında ~1.3GB yer kaplayacaktır. /etc/fstab ve /etc/mtab dosyalarını sisteminize uygun hale getirin.

* İmaj açıldıktan sonra sisteminizi yeniden başlatabilirsiniz. Açılış için bir önyükleyiciye ihtiyacınız olduğunu yazmıştım. İşler yolunda giderse sisteminiz açılacaktır.

* root için pardus parolasını kullanarak oturum açıp geliştirmeye başlayabilirsiniz.

Bu x86-64 için ilk rootfs deneme sürümü olduğundan bir takım hataları olduğunu ihmal etmemelisiniz.

[4]http://x86-64.comu.edu.tr
[5]http://nyucel.blogspot.com/2009/12/pisi-paketlerini-64-bite-tasrken-neler.html
[6]http://nyucel.blogspot.com/2009/12/devel-x8664-svn-deposu-hakknda.html

Moğollar - Umut Yolunu Bulur

Türkiye'nin Yes'i, Eloy'u veya Pink Floyd'u olabilecek bir grup aslında Moğollar. Ama onlar hala 40 yıl öncesini "geri sarmaya" çalışıyorlar. Nazım'ın kaç kere bestelenmiş şiirlerini tekrar bestelemek yerine "Uğur Mumcu Anısına" şarkısında olduğu gibi sözsüz şarkılar yapsalarmış çok daha kalıcı bir albüm olabilirmiş Umut Yolunu Bulur. Bence Moğolların temel problemi çok güncel mevzularla ilgili şarkı sözleri yazmaları. Tabi bu onların kendilerini tanımlama şekilleri de aynı zamanda ama grup olarak bizim Pink Floyd'umuz olma şansını da böylece kaçırmış oluyorlar bence. Ben hep David Gilmour'a benzetirim Cahit Berkay'ı.

Belki de sözsüz bir albüm satmaz diye düşünüyorlardır. Ya da yeterinde protest olmaz diye endişe ediyorlardır. Bence uluslararası olabilecek pek az grubumuzdan biri kendini "mesaj kaygısı" yüzünden heba ediyor. Artık onları değiştirmek mümkün değil ama susmaya da gönül razı olmuyor.

PiSi Paketlerini 64 bite Taşırken Neler Yapılıyor?

64bit ile ilgili ilk yazımdan[1] bu yana hep üzerinde durduğum şey bu çalışmaları bir öğrenim süreci olarak gördüğümüzdü. Bir işletim sistemini bir mimariden bir diğerine taşımak demek hem boot sürecini, hem paket yöneticisini, hem de işletim sisteminin geri kalanını detaylarıyla öğrenmek demek aslında. Sadece bunlarla da sınırlı değil öğrenme süreci; diğer paket yöneticileri nasıl çalışıyor, diğer dağıtımlar mimari farkı için paketlerde nasıl değişiklikler yapmışlar sorularına cevap verebilmek gerekiyor.

Bu öğrenme ve çalışma sürecinde en zor şey öğrendiklerini belgelendirmek. İnsan "bunları yazacağıma biraz daha çalışayım, başka şeyler öğreneyim" diye düşünüyor ama bu düşüncenin bizi hedefimizden uzaklaştıracağının da farkındayız. Aldığımız her notu henüz elektronik ortama geçirmemiş olsak bile (herkesin elinde not aldığı defterler var) sürecin temel aşamalarını wiki[2]'ye aktarmaya çalışıyoruz. Bu belge sürekli gelişme aşamasında, çünkü yazanlar sürekli öğreniyorlar ;)

RootFS'in hazır olduğunu bir süre önce yazmıştım[3]. Bir iki gün içinde bunu indirilebilir bir yere koyacağız. Elbette RootFS sadece geliştiriciler için olacak. Meraklı ve heyecanlı son kullanıcılar en azından alfa sürümü beklemeliler.

Peki RootFS'i alan geliştiriciler ne yapacak? Elbette daha önce bir RootFS kullananlar için bir açıklama gerekmez ama yine de meraklılar için bir şeyler yazmak iyi bir fikir olabilir.

Her PiSi paketinin zaten bir geliştiricisi bulunduğundan ve pspec.xml ve actions.py dosyaları 32bit için hazırlanmış olduğundan 64bite geçişte yapılacak şey paketi sıfırdan hazırlamaya çalışmak değil. Bu aşamada yapılması gerekenleri wiki'de Paketlerin X86_64 Mimarisine Taşınmasında Yapılması Gerekenler bölümünde yazıyoruz ama burada da başlıkları yazayım. Merak eden wikiden devamına bakar herhalde.

64bite taşınırken inşa dosyalarında değişiklik gerektirecek paketler için altı farklı durum olabileceğini öngörüyoruz:

1. farklı parametrelerle derlenenler
2. ilave yamalar gerektirenler
3. 32-bitte yapılan bazı yamaların çıkartılması gerekenler
   
4. farklı kaynak dosyasına ihtiyaç duyanlar
5. dosyaları farklı dizinlerde bulunduranlar
6. x86_64 mimarisinde karşılığı bulunmayanlar
   

Geliştiricilerin bu durumlara uyan bir paketle karşılaşmaları durumunda bu değişikliği wikide uygun başlık altında yazmalarını bekliyor, karşılaştıkları sorunlara listede[4] beraber çözüm bulmayı umuyoruz.

[1] http://nyucel.blogspot.com/2009/07/64bit-pardus.html
[3] http://nyucel.blogspot.com/2009/11/64-bit-icin-rootfs-hem-hazr-hem-hazr.html

devel-x86_64 svn deposu hakkında

Meraklı gözlerin farketmiş olduğunu tahmin ettiğimiz bir svn deposu kullanıyoruz bir süredir. Bu depoyu diğer Pardus depolarından farklı kullandığımız için bir açıklama yapmak gerekiyor.

64bit için temel aldığımız Pardus sürümü Corporate 2 ve bu sürüm geliştirme halinde. Başlangıçta bu sürümü takip etmeyi denerken, Pardus ekibiyle Gebze'de yaptığımız görüşme sonunda Kurumsal 2 deposunun bir görüntüsünü alıp onun üzerinde çalışmaya karar verdik. Bu kararın ardından svn'in 82569 numaralı görüntüsünü alıp çalışmalarımızı onun üzerinde yapıyoruz. 64bit için değişiklik gerektiren paketler için gerekenleri yapıp commit ediyoruz. Bu deponun tamamını 64bit'e taşıdığımızda güncel svn ile aradaki farkı alıp onları da ayrıca halledeceğiz. Yaptığımız çalışmalarla ilgili belgelendirme en başından bu yana bu adreste bulunuyor. Pardus'u başka bir mimariye port etmeyi düşünenlerin nasıl bir yoldan geçecekleri ile ilgili bir fikirleri olması için faydalı olabilir.

Bu yazıyı 64bit rootfs'i alacak arkadaşlara yardımcı olması amacıyla yazıyorum.

Overkill - Ironbound

Overkill'in The Years of Decay'den sonraki albümlerini Bobby Gustafson'u aramadan dinleyebiliyorsanız fişek gibi bir albüm Ironbound.

Eloy - Visionary

Kurulduğundan bu yana 40 yıl geçmiş, son albümünü 11 yıl önce çıkarmış bir grup Eloy.

Eğer Eloy'u daha önce dinlememişseniz oldukça kafa karıştırıcı bir tarzları olduğunu söylemiş olayım. Bence oldukça başarılı bir reunion albümü olmuş. Progressive grupları seviyorsanız bunu da seversiniz.

Her Yerden Çok Uzakta - Ursula K. Le Guin

Le Guin'in 94 sayfalık kısa romanı "Farklı bir aşk hikayesi" alt başlığıyla basılmış Türkçede. Çok güzel bir şekilde işlenmiş harika bir aşk romanı. Diğer büyük romanlarıyla kıyaslanabilecek kadar başarılı bir çalışma bence. Hem kötü bir finalle de bitmiyor. Kitabın arka kapağındaki şiirin son satırları pek iyi özetliyor hikayeyi:

Ömrümce görmezsem de bir daha,
eh diyebilirim yine de,
Bir kez orada bulundum.

Hiçi İle Buluşma - Frederik Pohl

Eğer "bir evren dolusu katilin tek bir kara deliğin içine doluşup, planlarının gerçekleşip Evren'in onlara uygun bir şekilde yeniden yaratılmasını beklediğine" inanmakta bir zorluk çekmiyorsanız serinin Türkçeye çevrilmiş bu üçüncü kitabını da beğenmekte sorun yaşamazsınız herhalde ;-)

Robin Broadhead'in öldüğü ve bir bilgisayar programı haline geldiğine göre serinin kalan iki kitabında konunun nerelere gittiğini merak etmeden alamıyor insan kendini. Bu kitapları çeviren yayınevi bile kapandığına göre kalan iki kitabı mecburen ingilizce okuyacağız. Mecburen diyorum çünkü Nilgün Aydoğan güzel bir Türkçe ile çevirmiş ikinci ve üçüncü kitapları.

64-bit Pardus'un ilk performans test sonuçları

İki aydır aşkla çalıştığımız 64bit Pardus projesinin işletim sisteminin performansında nasıl bir fark oluşturacağını herkes gibi biz de merak ediyoruz. Daha önce başka işletim sistemleri için yapılmış olan testlerden çok farklı bir sonuç beklemesek bile madem elimizde bu imkan var değerlendirelim diyerek bu bayram gününü test için ayırdık. Neleri test edebileceğimiz konusunda fazla tercihimiz yoktu doğrusu, bu yüzden diğerleri neleri test etmişse biz de yaklaşık onları test ettik. Önce elimizdeki olanakları sıralayayım ki "neden şunları denemediniz" diyecekler için bir açıklama olsun (yine de öneriniz olursa duymaktan mutlu oluruz): * System.base ve system.devel'i 64bit paketlenmiş oldukça minimum (üzerinde çok uğraşıldığı için böyle demeye de dilim varmıyor ama neyse:)) bir Pardus'umuz var. Temel alınan sistem corporate2, yani kurumsal 2. Henüz bir grafik ortamımız yok. Testteki araçlardan lame ve gnupg'yi teste yetiştirmek için paketledik. * Hızın bir işletim sistemi için her şey olmadığını biliyoruz. * Denemelerde kullanığımız yazılımların tamamı çalışırken tek işlemci kullanabildiğinden ve RAM'i çok az kullandığından işlemci sayısını değiştirmek (evet, yaptık bunu) veya hafızayı arttırmak (bunu da denedik) farkedilebilir bir değişikliğe neden olmadı. Testleri birbiriyle özdeş şu donanımlar ile yaptık: * 4 X AMD Opteron(tm) Processor (2.3GHz) * 4GB RAM Kullandığımız yazılımlar ise şöyle: * bc-1.06.95-5 * gnupg-2.0.11-26 * lame-3.98.2-11 * bzip2-1.0.5-10 İlk test faktöryel hesabı için bc ile yapıldı. 20000, 40000 ve 60000 faktöryeller hesaplandı. $time bc factorial20k.bc > /dev/null Yaklaşık %14 bir kazanç var. İkinci test gnupg ile Pardus-2009.iso (687MB) şifrelenerek yapıldı: $time gpg --encrypt --recipient 'metin' Pardus-2009.iso Yaklaşık %24 bir kazanç var. Üçüncü test lame ile wav dosyasını (647MB) mp3 dosyasına çevrilerek yapıldı: $time lame 32vs64.wav 32vs64.mp3 Yaklaşık %14 bir kazanç var. Dördüncü ve son test bzip2 ile 687MB'lık bir dosyanın sıkıştırılmasıyla yapıldı: $time bzip2 test_file.tar Bu test sonucunda da yaklaşık %14 bir kazanç var. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde 32bit ve 64bit Pardus arasında bir uçurum olmadığı ama kayda değer bir fark da olacağını söyleyebiliriz sanırım. Her ne kadar sonuçlar olumlu çıkmış olsa da testleri yaparken sistemdeki işlemcilerden sadece birinin tam kapasite kullanıldığını kalanların ise hiç kullanılmadığını gördük. Bu elbette yazılımların çoklu işlemci kullanabilir olmamasından kaynaklanıyordu. "Eğer yazılımlar sistemdeki tüm işlemcileri verimli bir şekilde kullanabilseydi nasıl olurdu" diye düşünürken Metin bunu deneyebileceğimiz bir araç buldu. Biz sistemimize kurduğumuz bzip2 ile test yapmıştık ve birileri bzip2'yi paralel çalışacak hale getirmişti. İlk denemede gördük ki işlemcileri paralel kullanmak süreyi dramatik şekilde düşürüyor. Paralel bzip2'yi kullanarak yine 687MB'lık bir dosyayı sıkıştırma testleri yaptık. Bu sefer işlemci sayısının da önemi olduğundan aynı makine üzerindeki işlemcileri de değiştirerek aşağıdaki grafiği elde ettik: Sistemde tek işlemci varken kazanç %5 seviyesinde iken işlemci sayısı 8'e çıktığında kazanç da %15'e çıkıyor. Bu noktada tabi daha dikkat çekici olan programın paralel çalıştırılmasıyla elde edilen müthiş kazanım. Bu grafik iki veya dört çekirdekli, birden çok işlemcili bilgisayarlar alıp bunların aynı anda sadece birini kullanabilmek yerine tamamının verimli olarak kullanılabilmesi durumunda ortaya nasıl bir tablo çıkacağıyla ilgili bir ipucu veriyor. Bir başka ekip de çıkıp "biz de paralel-pardus'u hazırlayalım" dese harika olur bence.

PiSi ve Bağımlılıkları

Pardus'u 64-bit mimaride çalıştırabilmek için en önemli adımlardan biri PiSi'yi hazırlanan kök dosya sisteminde çalışır hale getirilmesi oldu. PiSi'nin iç yapısı, gereksinimleri ve işleyişi hakkında detaylı bir belge bulunmasına rağmen bağımlılıklarını gösteren böyle bir belge yoktu (veya biz bulamadık). System.base ve system.devel'de bulanan bağımlılıkların da pisi paketlerinde yazılmadığı hesaba katıldığında arkadaşların ne kadar uğraştıkları daha kolay anlaşılabilir.


Son kullanıcının işine yarayacak bir belge değil ama Pardus'un başka bir portunu hazırlamak isteyenlerin işini çok kolaylaştıracağını tahmin ediyorum.

64-bit için rootfs hem hazır, hem hazır değil

Yaklaşık 50 gündür üzerinde çalıştığımız Pardus'un 64-bit sürümü için rootfs'in bugün hazır olacağını yazmıştım daha önce. Aslında üzerinde 64-bit PiSi paketi oluşturulabilen bir rootfs'imiz bir kaç gündür elimizde var. Biz bu kök dosya sistemi üzerinde paket yapımıyla uğraşıyoruz (Uğraşıyoruz derken boş vakitlerimizde bakıyoruz demediğimi belirtmek isterim. 50 günün son üç haftasında sabah 9, akşam/gece 12 temposuyla çalışıyor arkadaşlar).

Bundan önce sadece i686 makineler üzerinde PiSi paketi yapıldığından Pardus ekibinin geliştirdiği teknolojilerin 64-bit sorunlarıyla ilk biz karşılaşıyoruz ve bunların çözümü için geliştiricilerle iletişimde olmak gerekiyor. Kimi hatalar çok hızla çözülürken kimileri daha fazla vakit alıyor.

Bugün itibariyle elimizdeki rootfs, bazı problemlerin etrafından dolaşılmasını gerektiren bir durumda. Bunun yanında PiSi ile ilgili verilmesi gereken kararlar da henüz verilmiş değil.

Bu halini sırf takvime uymak adına yayınlamayı uygun bulmadığımızdan şimdilik bir link vermiyoruz. Sürüm takviminin geri kalanında bir değişiklik yok.

64-bit PiSi

64-bit'te ilk paketlediğimiz program sevgili meren'in PiSi Hello World'ü oldu:

$ pisi build -d pspec.xml
Outputting packages in the working directory.        
Building PiSi source package: merhaba-pisi           
DEBUG: RepoDB initialized in 0.000104904174805.                                                                                                                                  
DEBUG: ComponentDB initialized in 0.000452995300293.                                                                                                                             
Safety switch: the component system.devel cannot be found                                                                                                                        
Fetching source from: http://cekirdek.uludag.org.tr/~meren/merhaba-pisi-1.0.tar.gz                                                                                               
merhaba-pisi-1.0.tar.gz [cached]                                                                                                                                                 
Source archive is stored: /var/cache/pisi/archives/merhaba-pisi-1.0.tar.gz                                                                                                       
Unpacking archive...                                                                                                                                                             
unpacked (/var/pisi/merhaba-pisi-1.0-1/work)                                                                                                                                    
Setting up source...                                                                                                                                                             
Sandbox enabled build...                                                                                                                                                         
Building source...                                                                                                                                                               
Sandbox enabled build...                                                                                                                                                         
Testing package...                                                                                                                                                               
Installing...                                                                                                                                                                    
Sandbox enabled build...                                                                                                                                                         
DEBUG: return value for "install -m0755 -o root -g root merhaba-pisi.py /var/pisi/merhaba-pisi-1.0-1/install/usr/bin" is 0                                                       
** Building package merhaba-pisi                                                                                                                                                 
Generating files.xml,                                                                                                                                                            
Generating metadata.xml,                                                                                                                                                         
Build number is not available. For repo builds you must enable buildno in pisi.conf.                                                                                             
Creating PiSi package ./merhaba-pisi-1.0-1.pisi.                                                                                                                                 
DEBUG: return value for "lzma -1 -z install.tar" is 0                                                                                                                            
Done.                                                                                                                                                                            
All of the files under the install dir (/var/pisi/merhaba-pisi-1.0-1/install) has been collected by package(s)                                                                   
Keeping Build Directory                                                                                                                                                          
*** 0 error(s), 2 warning(s)

Sonuç şöyle:

# ls                                                                                                                                                
actions.py  merhaba-pisi-1.0-1.pisi  pspec.xml

Ve hatta:

# pisi info merhaba-pisi
Installed package:
Name: merhaba-pisi, version: 1.0, release: 1, build --
Summary: PiSi Hello World Application..
Description: Just a basic application. Nothing to describe.
Component: None
Provides:
Dependencies:
Distribution: Pardus, Dist. Release: 2009
Architecture: x86-64, Installed Size: 102.00  B
Reverse Dependencies:

64-bit Çomar

Pisi'den önceki son basamak olan Çomar'ın 64-bit çalışmalarımızdaki son durumu şöyle:

$file /usr/sbin/comar
/usr/sbin/comar: ELF 64-bit LSB executable, x86-64, version 1 (SYSV), dynamically linked (uses shared libs), for GNU/Linux 2.6.25, not stripped

Tom Waits - Glitter and Doom Live

10 farklı şehirde çalınmış 17 parçadan oluşan, Tom Waits'le tanışmak için neredeyse bütün dönemlerinden şarkıların bulunduğu harika bir konser albümü.

64-bit ekibinden ilk ayrılış

64-bit Pardus için RootFS'i hazırlayan dört kişiden biri olan Serhat Ersel'i bu akşam memleketi olan Antalya'ya yolcu ettik. Serhat geçen yıl bilgisayar mühendisliğinden mezun oldu ve aralık ayında askere gidecek (elbette bu gidişten önceden haberimiz vardı). Gideceği son güne kadar bütün enerjisini bu projeye veren (okulun son yılındaki bitirme projesinde birlikte çalıştığımız) Serhat'a özverili çalışması için teşekkür ediyor askerlik döneminde kolaylıklar diliyorum.

Meltem, Mete ve Metin'in artık daha da fazla çalışmaları gerekecek. Belki bu hafta sonu bize bir sürpriz yapabilirler ;-)